شیمی به زبان ساده

از این که این وبلاگ را برای مطالعه ی شیمی برگزیدید ممنونیم. لطفا قبل از مطالعه ی وبلاگ راهنمای وبلاگ را مطالعه کنید.

در این وبلاگ می توانید اطلاعاتی در مورد شاخه های مختلف شیمی بخوانید. اگر دنبال مطلبی علمی خاصی می گردید که در یکی از شاخه های شیمی قرار گرفته است می توانید از منوی سمت چپ بر روی کلمه ی CATEGORIES کلیک کنید تا مطالب مربوط به هر شاخه از شیمی را مشاهده کنید.

در صورتی که به دنبال موضوع مشخصی می گردید می توانید در همان منو بر روی کلمه ی TAGS کلیک کنید و از لیستی که در مقابل شما قرار می گیرد دنبال کلمه ی مورد نظر خود بگردید. در صورتی که مطلب مورد نظر خود را نیافتید می توانید در قسمت نظرات آن را مطرح کنید.

لینک های مفید در رابطه با شیمی و علوم دیگر را نیز در همین منو با کلیک بر روی کلمه ی LINKS می توانید مشاهده کنید.

با کلیک بر روی OTHER نیز می توانید در نظر سنجی های ما شرکت کنید.

برای مشاهده ی ادامه ی هر مطلب بر روی کلمه ی continue در زیر آن مطلب کلیک کنید. هم چنین برای کامنت دادن نیز بر روی  cm's که در مقابل continue  نوشته شده است کلیک کنید.

می توانید سوالات خود را در قسمت نظرات برای ما ارسال کنید. سعی خواهیم کرد در اولین فرصت به سوالات خوانندگان عزیز پاسخ دهیم.

با تشکر.

هدف: از دانش آموز انتظار می رود پس از مطالعه ی متن زیر بتواند آلکان ها را از سایر ترکیبات آلی تشخیص دهد.

مقدمه:

هیدروکربن به ترکیبات آلی گفته می شود که در ساختار آن فقط اتم های کربن و هیدروژن قرار گرفته باشد. این ترکیبات ساده ترین ترکیبات آلی هستند و شناخت آن ها را می توان دروازه ای برای آغاز شناسایی سایر ترکیبات آلی دانست.

هیدروکربن ها به شکل های گوناگونی در طبیعت یافت می شوند و برخی دیگر نیز که در طبیعت وجود ندارند توسط شیمیدان ها ساخته می شود. در بین هیدروکربن ها ساده ترین آن ها آلکان ها هستند.

آلکان ها:

آلکان ها هیدروکربن هایی هستند که هیچ پیوند دوگانه یا سه گانه ای در آن ها یافت نمی شود. و البته باید دقّت کنیم که ساختار آن ها حلقوی هم نیست. اگر در ساختار آن ها حلقه وجود داشته باشد به آن ها سیکلو آلکان گفته می شود که در پست های بعدی به آن خواهیم پرداخت.

ساده ترین آلکان متان با فرمول CH4 است. می دانیم که ظرفیت کربن ۴ و ظرفیت هیدروژن ۱ است. بنا بر این در تمام آلکان ها هر کربن باید به چهار اتم دیگر (کربن یا هیدروژن) و هر هیدروژن باید فقط به یک کربن متصل باشد.

نام و ساختار آلکان های دیگر تا آلکان ۸ کربنه را در جدول زیر می بینید. برای یادگیری نام گذاری مواد آلی حتما باید نام این آلکان ها را به خاطر سپرد. چون پایه و اساس نام گذاری مواد آلی را تشکیل می دهند.

همان طور که مشاهده می کنید:

۱. همه ی مواد نشان داده شده هیدروکربنند. به این معنا که فقط از هیدروژن و کربن ساخته شده اند. قبلا هم توضیح داده ایم که آلکان ها نوعی هیدروکربنند.

۲. هیچ پیوند دوگانه یا سه گانه ای در آلکان ها یافت نمی شود. همه ی پیوندها ساده اند.

۳. در هر آلکان تعداد هیدروژن ها برابر تعداد کربن ها ضربدر ۲ به علاوه ی ۲ است.

nH= 2nC+2

به این ترتیب فرمول شیمیایی همه ی آلکان ها را می توان به صورت زیر نوشت:

CnH2n+2

که در آن n تعداد کربن هاست. فرمول فوق را فرمول عمومی آلکان ها می نامند. به این معنا که همه ی آلکان ها با فرمول فوق سازگارند. آلکانی که ۲۰ کربن دارد مطمئنّا باید ۴۲ هیدروژن داشته باشد.

۴. در همه ی آلکان های فوق کربن ها به صورت زنجیری مستقیم به همدیگر متصل شده اند. این آلکان ها آلکان های راست زنجیری نام دارند. در واقع آلکان ها را می توان در دو گروه آلکان های راست زنجیری و آلکان های شاخه دار طبقه بندی کرد.

 

آلکان های شاخه دار:

در آلکان های شاخه دار بر خلاف آلکان های راست زنجیر کربن ها به دنبال هم و در یک خط نیستند. در این آلکان ها ممکن است یک کربن به سه یا چهار کربن دیگر متصل باشد و به این ترتیب شاخه هایی را بر روی زنجیره ی اصلی (بلندترین زنجیره) پدید آورد.

آلکان های شاخه دار نیز از فرمول عمومی آلکان ها تبعیت می کنند.

دقت کنید که آلکان های شاخه دار خواصی متفاوت از آلکان های راست زنجیر با فرمول یکسان دارند. یعنی موادی متفاوت از آن ها هستند. دو آلکان با فرمول C9H20 که یکی راست زنجیر و دیگری شاخه دار است ویژگی های فیزیکی و شیمیایی متفاوتی دارند و با روش های فیزیکی و شیمیایی آن ها را می توان از همدیگر جدا کرد.

ایزومری ساختاری

دو آلکان فوق هر دو ۴ کربنه هستند و فرمول شیمیایی هر دوی آن ها C4H10 است. اما نام و خواص آن ها متفاوت است.

موادی که فرمول شیمیایی یکسان ولی ساختار متفاوت دارند ایزومر ساختاری نامیده می شوند. ایزومرها انواع مختلفی دارند که در اینجا فقط با ایزومر ساختاری آشنا شدیم. در آینده انواع ایزومرها را بررسی خواهیم کرد.

 

در آینده خواهید خواند:

آلکان های حلقوی (سیکلو آلکان ها)

آلکن ها و آلکین ها

ترکیبات آروماتیک

ایزومری ساختاری


Tag's: هیدروکربن ها ,آلکان ها ,ایزومری
ABOUT

در این وبلاگ سعی خواهد شد مطالب آموزنده ی شیمی در سطح دانش آموزان دبیرستان نگاشته شود؛ تا دانش آموزان دبیرستان اطلاعاتی بیش از آن چه در کتاب های درسی به آن اشاره شده است به دست آورند. شما می توانید سوالات خود را از طریق قسمت نظرات یا ایمیل زیر برای ما ارسال کنید تا در اسرع وقت به آن ها پاسخ داده شود.
yasirfatehi@yahoo.com
یاسر فاتحی: دبیر شیمی آموزش و پرورش شهرستان گرمی
CATEGORIES
TAGS
OTHER